Ο αφθώδης πυρετός και η απειλητική του διάθεση στην Κύπρο δεν είναι μια κάποια κτηνιατρική είδηση. Είναι συναγερμός που χτυπά στην καρδιά του σημαντικότερου εξαγωγικού μας προϊόντος. Το χαλλούμι ΠΟΠ αποτελεί τον «λευκό χρυσό», έτσι οποιαδήποτε προχειρότητα στη διαχείριση ζωονόσων ισοδυναμεί με οικονομική αυτοχειρία.

Ο αφθώδης πυρετός είναι από τις πιο μεταδοτικές ζωονόσους παγκοσμίως. Μεταδίδεται ταχύτατα, διασχίζει σύνορα χωρίς διαβατήριο και μπορεί να παραλύσει ολόκληρες κτηνοτροφικές οικονομίες μέσα σε λίγες ημέρες. Δεν πρόκειται για θεωρητικό κίνδυνο, αλλά για απειλή με μετρήσιμο και καταστροφικό αποτύπωμα.

Στην Κύπρο, η πρόκληση είναι διπλή. Η Πράσινη Γραμμή και οι ανεπαρκώς ελεγχόμενες ροές ζώντων ζώων ή προϊόντων από τα κατεχόμενα δημιουργούν μια μόνιμη «κερκόπορτα». Όταν οι έλεγχοι στα σημεία διέλευσης παραμένουν δειγματοληπτικοί ή υποτυπώδεις, εκθέτουμε ολόκληρο το ζωικό κεφάλαιο της Κυπριακής Δημοκρατίας σε θανάσιμο κίνδυνο.

Ο Κύπριος κτηνοτρόφος, ήδη πιεσμένος από το αυξημένο κόστος των ζωοτροφών και των αυστηρών απαιτήσεων του ΠΟΠ, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ολοκληρωτική καταστροφή, επειδή το κράτος αδυνατεί να στεγανοποιήσει αποτελεσματικά την αγορά. Δεν είναι υπερβολή. Μια εστία κρούσματος αρκεί για να ενεργοποιηθούν μαζικές θανατώσεις ζώων, καραντίνες και απαγορεύσεις διακίνησης.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Κύπρος δοκιμάζεται. Ωστόσο, η εμμονή σε μια πολιτική «πυρόσβεσης» αντί πρόληψης είναι αδικαιολόγητη. Αν ο αφθώδης πυρετός διασπαρεί στις μονάδες, η ζημιά δεν θα περιοριστεί στις απώλειες ζώων. Θα επιβληθούν περιορισμοί ή και εμπάργκο στις εξαγωγές γαλακτοκομικών, τινάζοντας στον αέρα συμβόλαια εκατομμυρίων και πλήττοντας την αξιοπιστία της χώρας στις διεθνείς αγορές.

Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες οφείλουν να αναλάβουν τον ρόλο που επιβάλλουν οι περιστάσεις.

Πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα, όπως:

  • Αδιαπραγμάτευτη αυστηρότητα στην Πράσινη Γραμμή, με εντατικοποιημένους και καθολικούς ελέγχους για την αποτροπή παράνομων μεταφορών.

  • Άμεση και καθολική ψηφιοποίηση της ιχνηλασιμότητας, ώστε να γνωρίζουμε σε πραγματικό χρόνο πού βρίσκεται και από πού προέρχεται κάθε ζώο στο νησί.

  • Στρατηγικό απόθεμα μέσων και σαφή σχέδια έκτακτης ανάγκης, τα οποία δεν θα μένουν στα χαρτιά αλλά θα δοκιμάζονται με τακτικές ασκήσεις ετοιμότητας.

  • Ενίσχυση της συνεργασίας με ευρωπαϊκούς θεσμούς και αξιοποίηση τεχνογνωσίας για έγκαιρη επιτήρηση και διαγνωστική επάρκεια.

Η κυπριακή οικονομία δεν αντέχει άλλο ένα «κούρεμα», αυτή τη φορά στον πρωτογενή τομέα. Η προστασία της υγείας των ζώων δεν είναι ζήτημα που απασχολεί αποκλειστικά και μόνο τους κτηνοτρόφους· είναι θέμα εθνικής ασφάλειας, κοινωνικής συνοχής και διεθνούς αξιοπιστίας.

Αν επιτρέψουμε στην αδράνεια να υποκαταστήσει τη στρατηγική, το τίμημα θα το πληρώσουμε όλοι, από τον κτηνοτρόφο της υπαίθρου μέχρι τον εξαγωγέα και τον εργαζόμενο στη βιομηχανία τροφίμων. Η πρόληψη κοστίζει, αλλά και η καταστροφή κοστίζει ασύγκριτα περισσότερο. Οτιδήποτε λιγότερο από την απόλυτη θωράκιση του ζωικού μας κεφαλαίου συνιστά εγκληματική αμέλεια απέναντι στην οικονομία και το μέλλον του τόπου.

Η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο τις Αρχές, αλλά και το σύνολο της αλυσίδας παραγωγής. Διαφάνεια, καταγγελία παρατυπιών και μηδενική ανοχή στη «βολική» παρανομία είναι οι προϋποθέσεις επιβίωσης. Το χαλλούμι δεν είναι ένα κάποιο προϊόν· είναι ταυτότητα, εισόδημα και γεωπολιτικό κεφάλαιο. Αν το διακινδυνεύσουμε από αμέλεια, θα έχουμε υπονομεύσει οι ίδιοι το εθνικό μας πλεονέκτημα.